Kim Jong-il qua đời: Mỹ "đu dây" với Hàn Quốc

Chủ nhật - 25/12/2011 15:07
Chính quyền Obama phản ứng thận trọng vào hôm thứ hai khi Triều Tiên thông báo Chủ tịch Kim Jong-il đã qua đời. Washington vội vã tham vấn với các đồng minh và nhấn mạnh tới sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên, ra quyết định ngừng mọi động thái (ít nhất tới thời điểm hiện tại) liên quan tới việc nối lại viện trợ hay khởi động vòng đàm phán song phương với Bình Nhưỡng.
Ảnh minh họa: washingtonpost

Ảnh minh họa: washingtonpost


"Tôi cho rằng, ngay lúc này, Triều Tiên đang trải qua giai đoạn quốc tang", Victoria Nuland, người phát ngôn bộ Ngoại giao Mỹ cho hay. "Chúng ta cần dõi theo họ ở đâu và nơi nào họ tới khi họ bước vào một giai đoạn chuyển giao".

Các phái viên Mỹ - những người vừa về hay đang công du đàm phán với nỗ lực hàn gắn quan hệ giữa Bình Nhưỡng và Washington cũng tự thấy bất ngờ vào hôm thứ hai trong các cuộc thảo luận về ảnh hưởng của chuyển giao quyền lực tại Triều Tiên.

Ban đầu, quan chức Mỹ thực sự lo lắng về phản ứng của Hàn Quốc. Khi cha ông Kim, Kim Nhật Thành qua đời năm 1994, Hàn Quốc đã đặt quân đội trong tình trạng báo động cao. Mỹ muốn tránh lặp lại kiểu căng thẳng như thế trong lần này, nhưng sau khi tham vấn với các quan chức Seoul, và sau một cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Obama cùng người đồng cấp Hàn Quốc Lee Myung-bak lúc nửa đêm, các dấu hiệu từ là cố gắng kiềm chế và bình tĩnh.

"Tổng thống tái khẳng định cam kết mạnh mẽ của Mỹ về sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên và an ninh cho đồng minh thân cận của chúng tôi là Hàn Quốc", Nhà Trắng tuyên bố vào sáng hôm thứ hai. "Hai nhà lãnh đạo nhất trí giữ liên lạc chặt chẽ về các diễn biến tình hình và đồng thuận sẽ chỉ đạo đội ngũ an ninh quốc gia tiếp tục phối hợp chặt chẽ".

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Rodham Clinton sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản cũng đã phát biểu một cách thận trọng khi nói rằng, tình hình đang "tiến triển" và nhấn mạnh đến sự cần thiết phải ổn định. Bà cho biết, quan chức Mỹ sẽ giữ liên lạc chặt chẽ với các cộng sự tại Trung Quốc, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc. Hillary không đề cập tới liên lạc với Triều Tiên.

Trong khi Hàn Quốc tăng mức báo động quân sự, thì họ cũng tuyên bố đó là mức cảnh giác cao độ, rồi sau đó nói rõ rằng, không chính thức áp dụng mức sẵn sàng chiến đấu. Theo Lầu Năm Góc và các quan chức quân sự thì, lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc luôn luôn ở mức sẵn sàng cao độ, vì căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, nên không cần thiết tăng thêm mức báo động ở thời điểm này. Và quân đội Mỹ cũng không muốn có bất kỳ hành động nào có thể bị xem là khiêu khích.

Ít nhất tới thời điểm này, dường như quân đội Triều Tiên chưa có một hành động bất thường nào hoặc bất kỳ hành động khiêu khích nào. Thậm chí còn có những dấu hiệu cho thấy, Bình Nhưỡng đã hoãn một số cuộc diễn tập quân sự kể từ sau cái chết của ông Kim.

Mặc dù có thông tin về việc thử nghiệm tên lửa đạn đạo của Triều Tiên, nhưng quan chức cấp cao Lầu Năm Góc nói rằng, vụ thử nghiệm diễn ra trước cái chết của Chủ tịch Kim, và rằng, tên lửa tầm ngắn thử nghiệm không hướng tới bất kỳ mục tiêu nào.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon E. Panetta đã trao đổi với người đồng cấp Hàn Quốc, và cả hai nhất trí "điều tối quan trọng là duy trì sự thận trọng với tất cả các vấn đề liên quan tới quan điểm an ninh của chúng ta ở đó", George Little, thư ký báo chí Lầu Năm Góc cho biết.

Một số quan chức nhấn mạnh, do Mỹ thiếu sự tiếp cận hay thậm chí là thất bại trong việc có được cái nhìn sâu sắc với tầng lớp lãnh đạo ở Bình Nhưỡng, nên ưu tiên hàng đầu của Washington lúc này duy trì các đường dây liên lạc với Seoul để đảm bảo rằng, họ tiếp tục phản ứng một cách bình tĩnh. "Trong điều kiện của Hàn Quốc, đó là sự cân bằng khá nhạy cảm", Victor Cha, cố vấn cấp cao về vấn đề châu Á trong chính quyền Bush nói. "Bạn muốn vừa gần gũi với đồng minh Hàn Quốc, nhưng vẫn ngăn cản họ làm điều gì đó vội vàng. Điều đáng lo ngại nhất trong tình hình này là sự hiểu nhầm, tính sai".

Mọi thứ có thể trở nên phức tạp nếu một cuộc tranh giành quyền lực tại Triều Tiên có thể khiến nước này tiến hành hành động chống lại Hàn Quốc. Trong tháng 3/2010, một tàu chiến hải quân Triều Tiên mang tên Cheonan đã bị đánh chìm (được cho là do ngư lôi) làm 46 thủy thủ thiệt mạng. Seoul đổ lỗi cho Bình Nhưỡng. Tháng 11 cùng năm, Triều Tiên đã nã pháo vào một hòn đảo của Hàn Quốc khiến cả dân thường thiệt mạng.

Tổng thống Lee đã thề sẽ đáp trả mau lẹ và cân xứng với bất kỳ cuộc tấn công nào khác từ phía Triều Tiên. Ông thay thế bộ trưởng quốc phòng sau vụ nã pháo. Trong năm ngoái, quân đội Mỹ và Hàn Quốc đã phát triển và thực hành các kế hoạch phản ứng với bất kỳ hành động khiêu khích nào. Tuy nhêin, họ cũng vẫn quan tâm tới nguy cơ leo thang căng thẳng.

Các quan chức Mỹ từ lâu đã lo ngại rằng, cuộc tranh giành quyền lực ở Triều Tiên có thể châm ngòi cho việc cân nhắc hành động chống lại Hàn Quốc. "Trong giai đoạn chuyển giao quyền lực, tôi lo lắng rằng sẽ có hành động gây hấn hay tấn công được cân nhắc tại Triều Tiên", Tướng Walter Sharp, chỉ huy lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc cảnh báo từ hồi tháng 4. Paul Stares, nhà nghiên cứu cấp cao tại Hội đồng Đối ngoại Mỹ nói rằng, có "một số bằng chứng cho thấy, Kim Jong-un có thể liên quan ở mức độ quyết định với vụ tấn công vào tàu chiến Hàn Quốc Cheonan, cũng như vụ nã pháo". Ông nhấn mạnh: "Và mối quan tâm rõ ràng là, như một phần của quá trình chuyển giao, chúng ta có thể chứng kiến hành động khiêu khích kiểu như vậy một lần nữa, để củng cố hình ảnh của mình như một nhà lãnh đạo mạnh mẽ ở Triều Tiên".

Ngoài Hàn Quốc, chính quyền của Obama sẽ phải tiếp cận với Trung Quốc trong một cuộc đối thoại về việc làm thế nào để đối phó với một Triều Tiên trong quá trình chuyển giao. Điều này cũng sẽ rất khó khăn, giới phân tích dự đoán, kể từ khi Trung Quốc tránh mọi cuộc thảo luận về chủ đề ấy khi ông Kim Jong-il còn sống.

"Giờ dây, họ đối mặt với một chọn lựa", ông Cha nói. "Nếu chúng ta chứng kiến sự bất ổn ở Triều Tiên, họ sẽ làm việc với chúng ta? Hoặc họ sẽ chệch hướng lần nữa?".

Và, các cuộc thảo luận đó có thể phức tạp hơn nhiều bởi quan điểm khá cứng rắn của ông Obama trong chuyến công du châu Á gần đây, khi ông tuyên bố tập trung nhiều hơn vào sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Á, cũng như "mở màn" ngoại giao với Myanmar.

Tác giả: Nguyễn Huy theo Nytimes

Nguồn tin: Theo TuanVietNam

Gửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới

Những tin cũ